Iz stare štampe: Stari most, grafika, 1875. godine

Nakon što je grafika Starog mosta iz Mostara bila objavljena u časopisu “The Illustrated London News”, 4. septembra 1875.  i u časopisu “Illutriertes Wiener Extrablatt” 10. septembra 1875. godine, samo nekoliko dana kasnije slična grafika se pojavila i u austrijskom časopisu “Neue Illustrierte Zeitung”, 17. septembra 1875. godine.

Bilo je to vrijeme otkrivanja Mostara i mostarskog Starog mosta u zapadnoj štampi, a samo nekoliko godina prije Berlinsskog kongresa 1878. godine, kada je Austro-Ugarskoj dato pravo da uvede svoju upravu u Bosni i Hercegovini.

Na ovoj grafici se vidi jedan objekat, kula koja bi se prema grafičaru trebala nalaziti na dnu današnjeg Ramića sokaka. Ista kula vidi se i na grafikama objavljenim toga vremena, samo prije nekoliko dana.

Takve kule nije bilo na tom mjestu, a vrlo je moguće da se pred očima grafičara nalazila kula Tara, naravno bez ovakve krovne konstrukcije, koja se gledano sa Neretve visoko uzdiže iznad okolnih objekata pa i Starog mosta.

U to vrijeme, putopisci, i ko zna kakvi još namjernici, hodili su našim krajevima zajedno sa jednim umjetnikom grafičarom, koji je tokom putovanja koristio svoje umijeće, te na drvenim pločama rezbario motive iz naših lrajeva, koje su kasnije nakon povratka obrađivane i korištene u štampi.

Obzirom na datume objavljivanja grafike, vrlo je vjerovatno da se u svim slučajevima radi o istom autoru, moguće samo drugog dana, ili pak istog dana, ali u drugo vrijeme, jer se na prethodnim grafikama vide konjanici uz Neretvu, a na ovoj grafici, ribari, koji love ribu sa pećina uz Neretvu.

Prilozi:

grafika “Neue Illutrierte Zeitung” od 17. septembra 1875. godine

fotografija Mostara, oko 1875. godine,

fotografije Mostara sa Starim mostom, i kulom Tara

Priredili: Smail Špago, Armin Džabirov, Tibor Vrančić

(NovaSloboda.ba)