Ured za kontrolu strane imovine (OFAC) pri Ministarstvu finansija SAD-a danas je sankcionisao jednu osobu i jednu kompaniju koje podržavaju koruptivnu mrežu pokroviteljstva u Bosni i Hercegovini, koja pokušava zaobići američke sankcije. Ova mreža je direktno povezana s Igorom Dodikom, koji je pod američkim sankcijama i sin je Milorada Dodika, takođe sankcionisanog predsjednika Republike Srpske (RS), jednog od dva entiteta unutar BiH, navodi se u saopštenju američkog Ministarstva finansija.
Već godinama Dodik koristi svoj službeni položaj za lično bogaćenje preko kompanija povezanih s njim i Igorom. Ova korupcija je doprinijela slabljenju povjerenja javnosti u državne institucije i vladavinu prava u BiH.
Bradley T. Smith, vršilac dužnosti podsekretara za terorizam i finansijsku obavještajnu službu Ministarstva finansija SAD-a naveo je da “predsjednik RS-a Milorad Dodik, njegovi saradnici i pomagači i dalje koriste svoj privilegovani položaj kako bi podrivali javno povjerenje u mirovne okvire i institucije koje su donijele stabilnost i sigurnost u Bosni i Hercegovini”.
Današnja akcija pojačava prethodne sankcije prema članovima porodice Dodik razotkrivajući Igorove otvorene pokušaje da zaobiđe američke sankcije i cilja osobe koje omogućavaju porodičnim aktivnostima da ometaju demokratski razvoj u RS-u.
OFAC je 5. januara 2022. godine stavio Dodika na listu sankcionisanih osoba prema Izvršnoj naredbi (E.O.) 14033 zbog učestvovanja u aktivnostima koje su prijetile provođenju Daytonskog mirovnog sporazuma (DPA) i koruptivnih aktivnosti.
Nadalje se navodi da su Dodikova djeca, Igor i Gorica Dodik, takođe sankcionisani 20. oktobra 2023. godine prema istoj naredbi zbog pružanja finansijske i druge podrške Miloradu Dodiku.
Nakon posljednjih sankcija, mreža porodice Dodik nastojala je agresivno zaobići posljedice sankcija, uključujući restrukturisanje kompanija i prenos imovine s kompanija pod sankcijama.
Dodik je koristio svoj položaj da osigura ugovore vlade RS za mrežu privatnih firmi, koje kontrolišu on i Igor. Jedna od tih kompanija, Prointer ITSS, nalazi se pod Igorovom kontrolom, a njen direktor Vladimir Perišić redovno traži Igorova odobrenja za poslovne odluke.
Nakon sankcionisanja firme Kaldera 18. juna 2024. godine, Igor je zatražio od sankcionisanog Milenka Čičića osnivanje nove kompanije Elpring d.o.o. Laktaši, koja bi služila kao zamjena za Kalderu.
Uz Igorovo odobrenje, Čičić je osnovao Elpring i koordinisao prenos cjelokupne imovine i poslovanja Kaldere, uključujući i zaposlenike Kaldere, na Elpring. Čičić je tokom ovog procesa rutinski tražio Igorovo odobrenje za donošenje ključnih poslovnih odluka i osiguravao da će i Igor i on on imati račun za Elpring nad kojim mogu vršiti kontrolu.
Perišić i Elpring su sankcionisani na osnovu E.O. 14033, jer je u vlasništvu ili pod kontrolom, ili je djelovao ili navodno djelovao za ili u ime, direktno ili indirektno, Igora, osobe čija su imovina i interesi u imovini blokirani na osnovu E.O. 14033.
Kao rezultat današnje akcije, sva imovina i interesi u imovini gore navedenih osoba koja se nalaze u Sjedinjenim Američkim Državama ili u posjedu ili kontroli američkih osoba su blokirani i moraju se prijaviti OFAC-u.
Osim toga, svi subjekti koji su u vlasništvu, direktno ili indirektno, 50 posto ili više od strane jedne ili više blokiranih osoba.
Takođe, bilo koja preduzeća koja su u vlasništvu ili pod kontrolom direktno ili indirektno 50 posto ili više sankcionisanih osoba, takođe, će biti blokirana.
Sve transakcije koje vrše američki državljani ili koje se odvijaju unutar (ili kroz) Sjedinjene Američke Države, a uključuju bilo kakvu imovinu ili interese u imovini osoba označenih ili blokiranih sankcijama, zabranjene su osim ako nisu odobrene opštom ili specifičnom licencom koju je izdao OFAC, ili su izuzete.
Ove zabrane uključuju davanje ili pružanje sredstava, robe ili usluga od, prema ili za korist bilo koje blokirane osobe, kao i primanje bilo kakvog doprinosa ili pružanja sredstava, robe ili usluga od takve osobe.
Takođe, osobama koje nisu iz SAD-a zabranjeno je uzrokovati ili urotiti se kako bi prouzrokovali da američke osobe svjesno ili nesvjesno krše sankcije SAD-a, kao i uključivanje u radnje koje izbjegavaju sankcije SAD-a. OFAC-ove Smjernice za provođenje ekonomskih sankcija pružaju dodatne informacije o primjeni sankcija, uključujući faktore koje OFAC obično uzima u obzir prilikom određivanja odgovarajućeg odgovora na očigledno kršenje.
Pored toga, finansijske institucije i druge osobe koje učestsuju u određenim transakcijama ili aktivnostima s sankcioniranim entitetima i pojedincima mogu se izložiti sankcijama ili biti predmetom izvršne mjere. Zabrane uključuju davanje ili pružanje sredstava, robe ili usluga od, prema ili za korist bilo koje označene osobe, kao i primanje bilo kakvog doprinosa ili pružanja sredstava, robe ili usluga od takve osobe, navodi se u saopštenju Ministarstva finansija SAD-a.
(Fena)
