Stanovnici južne zone Mostar, okupljeni oko udruženja “Eko dvogled”, podnijeli su formalni zahtjev Federalnom ministarstvu okoline i turizma za neproduženje okolinske dozvole za izgradnju dionice Koridor Vc Mostar Jug – Tunel Kvanj.
Kako su saopštili iz tog udruženja, okolinska dozvola, izdata 17. februara 2021. godine na period od pet godina, istekla je ovog mjeseca, te građani upozoravaju da bi njeno produženje predstavljalo ozbiljno kršenje zakona i ignorisanje brojnih dokaza o rizicima po okolinu i lokalnu zajednicu.
Ističu kako bi produženje dozvole značilo “odobravanje projekta zasnovanog na nepotpunim i nepouzdanim podacima, bez potrebnih dodatnih istraživanja i uz značajno pogoršane okolinske uslove u međuvremenu”.
“Ovo nije samo pravno pitanje, radi se o zaštiti vode, hrane i prava ljudi da ostanu na svojoj zemlji. Projekti ovakvih razmjera ne mogu se graditi na netačnim podacima i bez stvarnog učešća javnosti. Na kratkoj distanci od 9.2 kilometra ova trasa treba da se spušta od tunela Kvanj prema dolini juga Mostara sa vijaduktom Brijeg, prelazi preko rijeka Bunice i Bune duplim mostovima, te dalje nastavlja nasipima preko plodne zemlje i završava podvožnjakom ispod piste aerodroma da bi se ponovo isto tako strmo penjala prema Podveležju u sljedećoj fazi. Alternativa iz 2016. godine nudi jednostavnija i dugoročno stabilnija riješenja”, poručuju iz udruženja.
Naglašavaju da bi realizacija projekta dovela do trajnog gubitka obradivog zemljišta, degradacije izvora pitke vode i ekonomskog slabljenja lokalne zajednice.
“Zahtjev se temelji na osnovu Zakonu o zaštiti okoline FBiH, Zakonu o vodama FBiH, Aarhuskoj konvenciji, te Principu predostrožnosti EU. Prema važećem zakonodavstvu, dozvola se ne može produžiti ako nisu ispunjeni uslovi iz dozvole ili ako su se pojavile nove okolnosti, što je, prema podnesku građana, u ovom slučaju nesporno”, stoji u saopštenju.
Kako se dodaje, otpor ovoj varijanti trase traje od 2016. godine, kada je promijenjeno da autoput prolazi kroz naselja Ortiješ, Kosor i Malo Polje bez saglasnosti javnosti i bez stručnih konsultacija. Ističu da je riječ o dugotrajnoj institucionalnoj i pravnoj borbi uz podršku međunarodnih organizacija i stručne javnosti.
“U međuvremenu se sve više govori i o trajnoj zaštiti rijeka, o čemu su nedavno objavljene nove informacije u medijima o proglašenju ekooški zaštićene zone sliva rijeka Bune i Bunice. Zaštita rijeka i zemlje nije lokalno pitanje, to je pitanje javnog zdravlja, sigurnosti i budućnosti regiona. Značajan je, takoše, stav udruženja da razvoj lokalne infrastrukture, obrazovnih institucija ne može biti uslovljen gradnjom autoputa i da oni podržavaju svaki plan za unaprijeđenje lokalne zajednice, te gradnju autoputa u regiji koja nema ekološke i socio- ekonomske izazove kao ova sadašnja”, navodi se u saopštenju udruženja “Eko dvogled”.
(Fena)
